GAYRİMENKUL VE DİĞER BAZI MALLARIN TESLİMİNDE UYGULANACAK KDV VE HARÇ ORANLARI
I.GİRİŞ:

Bilindiği gibi, KDV Kanunu’nun 28. maddesinde, katma değer vergisioranının, vergiye tabi her bir işlem için %10 olduğu, Bakanlar Kurulu’nun bu oranı dört katına kadar arttırmaya ve %1’ e indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler ile, bazı malların perakende safhası için farklı vergi oranları tespit etmeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Mal ve hizmetlere uygulanacak KDV oranlarını belirleyen, Bakanlar Kurulunun [Only registered and activated users can see links. ]sayılı Kararı ile, mal teslimi ve hizmetlere uygulanacak KDV oranları;

a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere vergiye tabi işlemler için, %18

b) I- sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için,% 1

c) II- sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 8 olarak belirlenmiştir.

Buna göre, %1 ve % 8, indirimli vergi oranları, %18 ise, genel vergi oranı sayılmaktadır. İndirimli vergi oranına (%1-%8) tabi teslim ve hizmetler, Kanunun 28. maddesine ekli I ve II/A-B sayılı listelerde sayılmıştır. İndirimli vergi oranına tabi teslim ve hizmetlerin kapsamı. değişen ekonomik ve sosyal şartlara göre zaman içinde genişletilmektedir.

Ayrıca, Harçlar Kanunu’nun [Only registered and activated users can see links. ][Only registered and activated users can see links. ] değişik mükerrer 138. maddesinin dördüncü fıkrasında, maktu harçları yarısına, nispi harçları ise Kanunla belirlenen oranların onda birine kadar indirmeye, bu had ve miktarlar arasında yeni had, miktar ve nispetler tespit etmeye yetkilidir. hükmü yer almaktadır.

Mezkur Kanun maddelerinin vermiş olduğu yetkilerine istinaden, Bakanlar Kurulu’nun almış olduğu [Only registered and activated users can see links. ]ve[Only registered and activated users can see links. ]sayılı Kararları ile, 29.03.2009-30.06.2009 tarihleri arasında uygulanmak üzere, bazı malların tesliminde uygulanacak KDV oranları ve gayri menkullerin alım satım işlemlerinde uygulanacak harç oranları yeniden belirlenmiştir.

II-KATMA DEĞER VERGİSİ ORAN İNDİRİMİ:

Bakanlar Kurulu’nun 29.03.2009 tarihinde yayımlanan 2009/14812sayılı Kararı ile;

1. 30.03.2009-30/6/2009 tarihleri arasında uygulanmak üzere, işyeri (bina ve/veya bağımsız bölüm şeklinde olanlar) teslimleri ile ekli (1) sayılı cetvelde yer alan malların teslimlerinde KDV oranı % 8 olarak belirlenmiş ve mükelleflerin, indirimli orana tabi işlemlerine ait iade hesabına, bu madde kapsamında teslim ettikleri işyerleri nedeniyle yüklendikleri vergilerin dahil edilmeyeceği,

2. 24/12/2007 tarihli ve 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Kararın eki;

a)(I) sayılı listenin 9. sırasında yer alan “Türk Gümrük Tarife Cetvelinin” ibaresinden sonra gelmek üzere “8701.90.50.00.00 Kullanılmış olanlar ile” ibaresi eklenmiştir.

b)(II) sayılı listenin “B) DİĞER MAL VE HİZMETLER” bölümünün 28. sırasındaki tabloda yer alan “8433.59.80.00.19 Diğerleri (diğer hasat ve harman makine ve cihazları)” satırından sonra gelmek üzere “8433.90 Aksam ve parçalar (84.33 pozisyonundaki makine ve cihazlara ait olanlar)”satırı eklenmiştir.

Yine Bakanlar Kurulu’nun 29.03.2009 tarihinde yayımlanan 2009/14813sayılı Kararı ile;

29.03.2009-30/6/2009 tarihleri arasında uygulanmak üzere, 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun (4) sayılı tarifesinin “Tapu İşlemleri” başlıklı bölümünün 20. fıkrasında sayılan tapu işlemleri üzerinden “Binde 15” nispetinde alınan tapu harçları “Binde 5” olarak belirlenmiştir.

- Bina ve Bağımsız Bölüm Şeklindeki İşyeri Teslimlerinde Uygulanacak KDV Oranı:

Bilindiği gibi, KDV Kanunu’nun 28. maddesine ekli (I) sayılı Listenin 11. sırasına göre, 150 m2 ye kadar konut teslimleri indirimli vergi oranına (%1) tabi olup, 150 m2 ve üzerindeki konut teslimleri ile metrekaresine bakılmaksızın işyeri ve arsa satışlarında genel vergi oranı (%18) uygulanmaktadır.

Bakanlar Kurulu’nun daha önce yayımlanan 2009/14802 sayılı Kararı ile, 17.03.2009-15.06.2009 tarihleri arasında uygulanmak üzere, net alanı 150 metrekare ve üzerindeki konut teslimlerinde katma değer vergisi oranı %8 olarak belirlenmişti.

Bakanlar Kurulu’nun 2009/14812 sayılı Kararı ile, 30.03.2009/30.06.2009 tarihleri arasında uygulanmak üzere işyeri (bina ve/veya bağımsız bölüm şeklinde olanlar) teslimlerinde uygulanan katma değer vergisi oranı, %18 ‘den %8’ e indirilmiştir. Böylece, 150 m2’nin üstündeki konut teslimlerinde olduğu gibi,

30.03.2009/30.06.2009 tarihleri arasındaki işyeri teslimlerinde de KDV oranı %8 olarak uygulanacaktır. Buna göre, konut ve bina ve bağımsız bölüm niteliğindeki işyeri dışındaki gayrimenkul teslimlerinde (arsa/arazı)KDV oranında herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Bunların tesliminde önceden olduğu gibi %18 vergi oranı uygulanmasına devam edilecektir.

Öte yandan, vergi nispeti geçici süre için %8’ e indirilen işyeri teslimlerine ait yüklenilen vergiler, 150 m2 ve daha fazlakonut teslimlerinde olduğu gibi, KDV Kanunu’nun 29/2. maddesine göre hesaplanacak iade tutarına dahil edilmeyecektir. Diğer bir ifade ile, indirimli vergi oranı kapsamına alınan konut ve işyeri teslimlerine ait yüklenilen vergilerin iadesi söz konusu değildir.



Bakanlar Kurulu’nun 2009/14813sayılı Kararı ile; 29.03.2009-30.06.2009 tarihleri arasında uygulanmak üzere, gayrimenkul alım satım işlemlerinde alıcı ve satıcıdan, Binde 15 oranında alınmakta olan tapuharcı oranı, binde 5 olarak belirlenmiştir. Böylece, belirtilen tarihler arasında gerçekleştirilen tapu tescil işlemlerinde Binde 5 tapu harcı uygulanacaktır.

492 sayılı Harçlar Kanunu’nun (4) sayılı tarifesinin 20. fıkrasında sayılan ve 29.03.2009-30.03.2009 tarihleri arasında Binde 5 nispetinde tapu harcı uygulanacak işlemler aşağıdaki gibidir.


Kanun Metni
Eski Oran
(Binde)
Yeni Oran
(Binde)
20. a) Gayri menkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayri menkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden (Cebri icra ve şuyuun izalesi hallerinde satış bedeli, istimlaklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı Tapuda kaydı bulunmayan gayri menkullerin, zilyetlik devir sözleşmeleri ile devrinde de bu fıkra hükümleri uygulanır.
Hesaplanacak harç, zilyetlik devir sözleşmeleri yapılmadan önce, şekli ve muhtevası Maliye Bakanlığınca tespit edilecek bir beyanname ile bildirilir ve beyanname verme süresi içinde ödenir.




15




5
b) Gayri menkullerin, irtifak haklarının ve gayrimenkul mükellefiyetinin sermaye şirketlerine sermaye olarak konulmasında ticaret mahkemesince tayin olunan değer üzerinden devir alan için ve gayrimenkul devir hallerinde devir eden için

15

5
c) Gayrimenkul mükellefiyetinin tesis ve devir yoluyla iktisabında tesis ve devir için ödenen bedel üzerinden (Bu bedel muayyen zamanlarda bir şey yapmak veya vermekten ibaret olduğu takdirde mükellefiyet bedeli beher sene verilecek veya yapılacak şeylerin 20 misline eşit sayılır) devir alan için


15


5
d) Gayrimenkul hükmündeki daimi ve müstakil hakların tesis ve devri için ödenen bedel üzerinden (Bu bedel, üzerinde hak tesis edilen gayrimenkulun emlak vergisi değerinin yarısından az, iki katından çok olamaz) devir alan için

15

5
e) Gayrimenkul üzerine irtifak hakkı tesis ve devrinde (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre yapılan kat irtifakları hariç olmak üzere) tesis vedevir için ödenen bedel (Bu bedel, üzerinde hak tesis edilen gayri menkulün emlak vergisi değerinin iki katından çok olamaz) üzerinden devir alan için

15

5
f) İvaz karşılığında kuru mülkiyet iktisabında devir bedeli üzerinden
devir eden ve devir alan için ayrı ayrı
15
5
Yukarıdaki (e) fıkrasında yer alan intifa hakkı ile (f) fıkrasında yer alan kuru mülkiyetin değerleri bu Kanunun 64. maddesinin son fıkrasına göre hesaplanan miktarlardan düşük olamaz.